داشت زعفران صفر تا ۱۰۰

[تاریخ مرد ۲۴, ۱۳۹۷] ~ در شاخه داشت, مقاله

     

داشت زعفران صفر تا ۱۰۰

مرحله داشت شامل عملیات آبیاری، کوددهی، سله شکنی و مبارزه با علفهای هرز می باشد.

آبیاری زعفران

آبیاری زعفران در نقاط مختلف بسته به وضع آب و هوایی منطقه از اوایل مهر ماه تا دهه اول آبان ماه شروع می گردد. بدلیل اینکه عمل آبیاری باعث تحریک گیاه شده و گیاه زعفران را از خواب بیدار می کند، آب اول باید خیلی با دقت و حساسیت خاصی انجام گیرد تا برداشت زعفران با اشکال مواجه نشود. رشد زعفران با آبیاری مزرعه آغاز می شود و اولین مرحله رشد، شروع گلدهی است. در مناطقی که سطح زیر کشت زیاد و کمبود کارگر وجود دارد توصیه می گردد، برای اینکه برداشت زعفران با مشکل مواجه نشود آبیاری در بین کرتها با فاصله چند روز از یکدیگر تقسیم شود تا گل دهی کرتها در اوج خود همزمان نشود. بنابراین اولین آبیاری زعفران زمانی انجام می گردد که سطح مزرعه خالی از گیاه است. معمولا مزارع زعفران ۵ بار در سال آبیاری می شوند که در ادامه موقع هر کدام از این آبیاری ها را برای شما بیان می کنیم.

آبیاری اول زعفران:

طبق بررسی های انجام شده نیاز آبی زعفران در سال حدود ۳۰۰۰متر مکعب گزارش گردیده است اما کشاورزان در روش سنتی به دلیل عدم توجه به عمق کشت و عمق ریشه ها، بافت خاک و هم چنین بدون توجه به حجم آب قابل دسترسی ریشه ها، اقدام به آبیاری نموده و در اکثر مواقع بدون توجه به فاصله آبیاری و حجم زیاد آب، علاوه بر تلف شدن آب، ممکن است کاهش عملکرد مزرعه را نیز در پی داشته باشند.

آب اول (بار آب): در مناطق سردسیر در اوایل مهر انجام می شود و عمل سله شکنی پس از این آبیاری انجام می شود و سه هفته بعد گل ها نمودار می شوند.

آب دوم (زاج آب): معمولا ۴۰ روز پس از آبیاری اول اتفاق می افتد. از ضروریات این آبیاری این است که قبل از آن می باید در حدود ۱۰۰ کیلوگرم کود اوره در هکتار برای افزایش رشد رویشی در مزرعه پخش و سپس آبیاری کنیم.

دو آبیاری فوق در توسعه ریشه های پیاز زعفران و رسانیدن غذا به آن ها و رشد و نمو گیاه بسیار مهم اند.

آب سوم: در اثر رطوبت زمستانه علف های هرز در مزرعه می رویند. لذا در اوایل اسفند آبیاری سوم انجام می شود که عملیات وجین را آسان تر می کند. به همین دلیل به آبیاری وجین معروف است.

آب چهارم: این آب که تا اواخر اسفند ماه داده می شود، برای حفظ رطوبت پیاز در خاک مهم است. در سال های مرطوب و در نقاط سردسیر به همین چهار آب بسنده می شود .

آب پنجم (زرد آب) : این آب که قبل از زرد شدن برگ های زعفران صورت می گیرد، آخرین آبیاری زعفران به حساب می آید و معمولا در فروردین ماه صورت می گیرد.

توجه : با توجه به محدودیت آب، کشاورزان از گسترش بی رویه سطح کشت که موجب تشنه ماندن مزرعه و در نتیجه کاهش عملکرد می گردد، خودداری نمایند.

نکته : زعفران کاران می باید از اهمیت آبیاری اسفند غافل نمانده و تاثیر مهم بارندگی های اسفند و فروردین را در درشت شدن پیازها از نظر دور ندارند.

این دو نکته را در نظر داشته باشید:

۱- در فاصله بین دو آبیاری، خاک را خشک نگهدارید.

۲- بعد از پایان عمر برگهای گیاه زعفران، آبیاری را قطع کنید.

به طور کلی نحوه آبیاری زعفران در مناطق سردسیر، گرمسیر و معتدل به چه صورت می باشد؟

اولین آبیارى در مناطق سردسیر از دهم مهرماه و در مناطق گرمسیر از اوایل آبان شروع مى‌شود (۱۰-۱۵ روز پس از کاشت) که باعث رشد گل خواهد شد که به آن آب‌گل مى‌گویند.

اگر چنان‌چه پیش از مهرماه آبیارى صورت گیرد ابتدا برگ‌هاى زعفران رشد کرده و از خاک سر بیرون مى‌آورند. همچنین در مناطق معتدل باید این گیاه را از ۲۰ شهریور آبیاری کرد.

آبیاری زودتر از موعد در کل درصدی از عملکرد می کاهد ولی درعوض احتمال سرمازدگی را کاهش و مدت زمان جذب ریشه را افزایش می دهد.

آب اول- که پس از پخش کود و خراش دادن سطح زمین از اواسط مهرماه تا دهه اول آبان ماه انجام می گردد.

آبیاری اول از اواسط مهرماه تا دهه اول آبان انجام می گیرد اما اگر هوا گرمتر باشد زمان شروع آبیاری دیرتر و هرگاه سرما زودرس باشد در اوایل مهر ماه مزرعه زعفران آبیاری می گردد. تقریبا می توان گفت اولین آبیاری مزرعه زعفران زمانی است که ۳ تا۴ هفته پس از آبیاری اول سرمای چند روزه منطقه (که نیاز گل دهی زعفران است) را داشته باشیم.

توصیه می گردد آبیاری اول حتما سنگین باشد و تمام مزرعه به یک اندازه آبیاری گردد. انجام اولین آبیاری ابتدا گلها و سپس برگها در سطح مزرعه آشکار می شوند. اما اگر هوا گرم باشد زعفران رشد رویشی داشته و تولید برگ می کند و کمتر گلدهی انجام می گیرد ودر نتیجه کاهش عملکرد در مزرعه را خواهد داشت. همچنین برداشت گلها ضمن رشد برگها با مشکل مواجه می گردد. زعفران مانند هر گیاه دیگری نیاز به آب دارد و طبق آزمایشات انجام شده جهت افزایش عملکرد در فاصله ماههای مهر ماه تا اردیبهشت ماه ، نیاز آبی زعفران بررسی شده و دور آبیاری بسته به مناطق و شرایط آب و هوایی ۱۵ تا ۲۴ روز یک مرتبه توصیه می گردد بجز زمان یخبندان (چله بزرگ از۷ دیماه تا۱۶بهمن ماه) که سبب ترکیدن بنه ها و فساد آنها می گردد.

آب دوم- یکماه (۴تا ۵ هفته ) پس از آبیاری اول و پس از برداشت گلها به همراه توزیع کود ازته در سطح مزرعه انجام می گردد.

آب سوم- پس از وجین علف هرز در مزرعه انجام می گردد.

آب چهارم- در پایان فصل رویش ( قبل از دهه اول اردیبهشت ماه) انجام می گردد.

لازم به توضیح است که گیاه زعفران تا حدودی مقاوم به شوری است و  ECآب را تا حدود ۷ الی ۸ تحمل می نماید و اگر شوری آب بیشتر باشد سبب پوسیدگی بنه ها و کاهش عملکرد مزرعه می گردد.

آبیاری تابستانه زعفران :

به دلیل ترس کشاورزان از خطر پوسیدگی بنه ها به علت گرمای زیاد خاک مرسوم نیست ولی طبق آزمایشات انجام شده در طی دو سال آبیاری تابستانه در مزارع تازه کشت شده ۱۷ درصد در مزارع چند ساله ۴۰درصد عملکرد وزن گل را افزایش داده است. بنابراین می توان یک نوبت آبیاری از دهم تا اواخر مرداد ماه را توصیه نمود.

رشد زعفران با آبیاری مزرعه آغاز می شود و اولین مرحله رشد، شروع گلدهی است. در مناطقی که سطح زیر کشت زیاد و کمبود کارگر وجود دارد توصیه می گردد، برای اینکه برداشت زعفران با مشکل مواجه نشود آبیاری در بین کرتها با فاصله چند روز از یکدیگر تقسیم شود تا گل دهی کرتها در اوج خود همزمان نشود. بنابراین اولین آبیاری زعفران زمانی انجام می گردد که سطح مزرعه خالی از گیاه است.

لازم به توضیح است که گیاه زعفران تا حدودی مقاوم به شوری است و EC آب را تا حدود ۷ الی ۸ تحمل می نماید و اگر شوری آب بیشتر باشد سبب پوسیدگی بنه ها و کاهش عملکرد مزرعه می گردد.

کود دهی زعفران :

تخصیص کود به اراضی زعفران کاری باید بر اساس تجزیه خاک و میزان مواد آلی و نسبت کربن به ازت خاک انجام گیرد. در ایران بسته به جنس زمین و عادات زارعین از۲۰ تا ۸۰ تن کود گاوی پوسیده در هکتار مصرف می گردد. افزایش عملکرد گیاه زعفران در رابطه با نسبت کربن به ازت خاک واکنش بسیار مثبتی را نشان می دهد. بنابراین در مصرف ازت و کودهای آلی باید دقت کافی داشت زیرا مصرف بیش از حد کودهای ازته باعث برهم زدن نسبت کربن به ازت خاک (C/N) گردیده و عملکرد زعفران کاهش می یابد. خاکهای کلسیم دارجهت رشد زعفران بسیار مناسبند و کودهای دامی به دلیل پتاسیم زیاد جهت رفع احتیاجات این گیاه استفاده می گردد. همچنین خاکهای بسیار حاصلخیز به دلیل افزایش رشد سبزینه ای کشت زعفران مناسب نیستند.

بهترین توصیه کودی برای زعفران :

در مرحله داشت مصرف ۱۰۰ کیلو گرم اوره قبل از آبیاری دوم و پس از برداشت گل می باشد و مصرف بیش از آن حتما باعث کاهش محصول می گردد و یا می توان یک نوبت کود کامل با غلظت ۷ در هزار در اسفند ماه مصرف نمود و یا فقط ۲۵ تن کود گاوی پوسیده به همراه خراش اولیه به زمین اضافه نمود.

سله شکنی :

سله شکنی از عملیات مهم مرحله داشت می باشد ولازم است پس از آبیاری و به محض گاوروشدن زمین سطح مزرعه به نحوی که بنه ها صدمه نبینند سله شکنی انجام گردد. که در عرف زراعین این سله شکنی را کوبیدن می گویند و توسط کج بیل، چهارشاخ فلزی، شن کش، دندانه و یا گاو آهن ایرانی انجام می گردد. عمق سله شکنی باید ۵ تا ۸ سانتی متر بیشتر باشد. سله شکنی موجب می شود که گلها به آسانی بتوانند از خاک بیرون بیایند و نیز کود حیوانی و شیمیایی با لایه سطح خاک مخلوط گردد. چنانچه عمل سله شکنی با تاخیر انجام گردد جوانه گلها خود را به سطح خاک رسانده و سله شکنی موجب قطع آنها می گردد.

مبارزه با علفهای هرز زعفران :

علفهای هرز زعفران از طریق رقابت با گیاه از نظر جذب آب ، مواد غذایی، نور و نفوذ در داخل بنه ها مزاحمت ایجاد نموده و سبب کاهش محصول می گردد.

خسارت های علفهای هرز با توجه به چند ساله بودن زعفران و رشد سبزینه ای اندک گیاه در سالهای اول رشد و استفاده زراعین از کودهای دامی آلوده به بذر علفهای هرز قابل توجه است. بنابراین وجین و مبارزه با علفهای هرز ضروری می باشد. عدم وجود ساقه هوائی سایه انداز در زعفران باعث شده که قدرت رقابت زیادی در مقابل علفهای هرز نداشته باشد. مبارزه با علفهای هرز به دو روش شیمیایی و مکانیکی انجام می گردد.

روش مبارزه مکانیکی :

با توجه به کاهش مصرف سموم و تولید محصول عاری از سموم شیمیایی سعی شود مبارزه با علفهای هرز به صورت مکانیکی و با دست و یا ادواتی مانند بیلچه، شفره،کولتیواتورهای دستی و سایر ادوات انجام گردد.

اولین وجین بعد از برداشت گلها و آبیاری دوم انجام می گردد تا علفهای هرز از بین رفته و فاصله بین ردیف های کاشت که در اثر رفت و آمد افراد گل چین فشرده شده است کولیده (سله شکنی) شده و نرم گردد. وجین دوم در صورت ضرورت به فاصله یکماه از وجین اول جهت جلوگیری از استقرار علفهای هرز زمستانه و عمل وجین های بعدی بنا به ضرورت در بهار و تابستان انجام می گردد. درهنگام خواب تابستانه می توان از کولتیواتورهای سبک و باغی و یا گاو آهن ایرانی برای وجین علفهای هرز استفاده نمود.

روش مبارزه شیمیایی :

جهت مبارزه شیمیایی با علفهای هرز باریک برگ پس از برداشت گلها می توان از سم گالانت به میزان ۲ لیتر در هکتار مصرف نمود و درصورتی که مبارزه به موقع انجام گیرد یک نوبت سم پاشی کافی می باشد. جهت مبارزه شیمیایی با برخی از علفهای پهن برگ مزارع زعفران می توان از سم بازاگران به میزان ۲تا۴ لیتر در هکتار استفاده نمود. مناسب ترین علف کش های آزمایش شده دیگر در مزارع زعفران با کمترین اثر سوئی بر روی زعفران سم سونالان به میزان ۳ تا ۳٫۵ لیتر در هکتار در آذرماه وعلف کش سنکور به میزان یک کیلو در هکتار در آبان ماه توصیه می گردد.

گرد آورنده : سپیده مدنی –کارشناس ارشد بیماری شناسی.

آی کشت


می پسندم 





با ارسال هر نظر، یک پله مارا به موفقیت نزدیک تر کنید.






کپی برداری از مقالات فقط با ذکر نام و لینک سایت امکان پذیر می باشد. و تمامی حقوق این سایت متعلق به اف اس پی مارکت می باشد.